Zawisza Czarny – rycerz i dyplomata

Zawisza Czarny z Grabowa pieczętował się herbem Sulima, jego rodzice nie doszli do znacznych stanowisk w ówczesnej Polsce. Swoją karierę zawdzięczał słynny polski rycerz jedynie własnej ciężkiej pracy. Zwycięstwa w turniejach, udział w bitwach i wyprawach wojennych, a także stosunki na dworach królewskich w Polsce i za granicą sprawiły, że stał się już za życia człowiekiem bardzo znanym i poważanym.

Europejska sława Zawiszy Czarnego

Przede wszystkim odznaczył się w bitwach prowadzonych przez rycerstwo europejskie z Turkami, rosnącymi wówczas w potęgę, która na kilka stuleci stanowiła największe zagrożenie dla katolickiej części Europy. Branie udziału w kampaniach wojennych sprawiło, że stał się Zawisza Czarny jednym z najbardziej znanych rycerzy średniowiecznej Europy. Znakomity szermierz, doskonały jeździec i obrońca wiary – taki obraz rycerza z Grabowa przetrwał do naszych czasów, zapewne nie odbiegając od tego, jak postrzegali Zawiszę Czarnego jemu współcześni.

Zawisza Czarny pod Grunwaldem

W polskiej historii oczywiście najważniejsza jest ostateczna rozprawa z Krzyżakami. Bitwa pod Grunwaldem to jedna z tych bitew, o których głośno po dziś dzień, choć od jej rozegrania minęło niemal sześćset lat. Aby wziąć udział w tej wyprawie wojsk polskich i litewskich pod wodzą króla Władysława Jagiełły rycerz z Grabowa wrócił do Polski z dworu Zygmunta Luksemburskiego. To właśnie jemu przypisuje się uratowanie chorągwi z Orłem Białym, co można zobaczyć na słynnym obrazie Jana Matejki.

Dodatkowej ogromnej sławy przysporzyły także mu zwycięstwa w turniejach rozgrywanych przy różnych okazjach. W jednym roku polski rycerz wygrał z Janem z Aragonii, tym samym zdetronizował najsłynniejszego rycerza zachodniej Europy i potwierdził swoje żołnierskie umiejętności.

Zawisza Czarny jako dyplomata

Zawisza Czarny wyróżniał się nie tylko umiejętnościami rycerskimi ale również był bardzo dobrym dyplomatą. Z jego usług chętnie korzystał władca Władysław Jagiełło, w imieniu tego słynnego monarchy znakomity rycerz bywał często posłem na dwór cesarza Zygmunta Luksemburskiego. To właśnie on brał udział w delegacji polskiej na soborze w Konstancji, gdzie, wypełniając polecenia polskiego władcy, stawał w obronie Jana Husa, spalonego później na stosie za herezję. Bronił również i dobrego imienia Polski i jej króla, stanowczo sprzeciwiając się temu, co sugerowali na te tematy posłowie zakonu krzyżackiego.

Śmierć Zawiszy Czarnego

Niezłomność charakteru Zawiszy Czarnego sprawiła, że w końcu poniósł śmierć na polu bitwy. W 1428 roku wziął udział w kolejnej wyprawie zachodniego rycerstwa na Turków. Przegrywające wojska zachodnie rozpoczęły odwrót pod Gołąbcem. Polskiemu rycerzowi zaoferowano miejsce w łodzi, jednak honor nie pozwalał mu uciec w obliczu prawdziwego zagrożenia. W rezultacie pozostał osłaniając z innymi odwrót, ponosząc śmierć. Wedle legendy został wzięty do niewoli i tam, w wyniku kłótni dwóch tureckich janczarów o prawo do znamienitego jeńca, stracił życie.

Do dziś Zawisza Czarny pozostaje symbolem męstwa i honoru. Nie bez przyczyny polscy harcerze obrali go sobie za patrona, głosząc „Na słowie harcerza polegaj jak na Zawiszy”. Nawiązania do słynnego rycerza na odzieży patriotycznej nie tylko przypominają o patriotyzmie, ale także są deklaracją niezłomności charakteru osoby noszącej znaki kojarzone ze słynnym rycerzem z Grabowa.

Autor artykułu surgepolonia.pl